TRA STORIA E LEGGENDA
pag.29
pag.1Sommario Unu bicculu e' zigarru
Sa prima gherra mundiale fit finida dae pagu. Sos soldados fint torrados a
biddha in pagos....sos pius fint mortos in battaglia. Sas familias numerosas ei
sos benes pagos meda, toccaijat de trobagliare dae cando faghiat die a cando
iscurigaijat, pro unu bicculu e pane de triguindia, paga boltas accumpagnadu dae
unu bicculu de regottu musthiu, sa pius boltas nuddha. In su millienoighentosvintichimbe
aija dae pagu jompidu sos sett'annos, mama fit morta dae ora
e in familia fimus paritzos. Babbu si ponzeit de accordu cun su compare de
batizu, padrinu meu, pro miche mandhare in campagna sua a fagher su crabalzu.
Isthaia totta manna die a su solu, ei su notte a drommire miche devija andare a
monte Serrone umpare a sa zente manna, daeboi chi esseret sisthemadu sas cabras
in su acchile. Attundu de sa fogulaija, cun su fogu sempere acchicadu, sos
pius fortunados cun sa odijeddha, atere cun duos istratzos o sos battiles de s'ainu,
nos colcaimus a che passare su notte. Toe e Bai fint pius mannos de ammie de
nessi deghe annos, giogaijant a cartas e buffaijant binu, magari mesu aghedadu
finz'a tardu. Unu notte malu de tronos e de rajos, bentu e abba comente Deus la
cumandaijat, detzidint de fagher un'ischapada a su acchile de Bacchillodde ue
baijat
diversos animales, calecunu anzadu.
-"Benzo deo puru"-
"Tue no!!!
ca pruite ses troppu minore!"
-" E invetze enzo puru deo ca non so minore a
gai!". S'abba pariat betada a cadinos, ei sos raijos alluchettaiant sos
ojos, ma ti daijant sa possibilidade de ti mover subra a sas roccas ei sos ischameddos peri sos tirighinos. Unu lampu e unu tronu, pius mannu e pius forte
de sos ateros t'allughent sa pinnetta piena de oghes cun zente in allegria, e
daesegus su acchile cun sos fiados accuccados. Toe approntat su cannau e tirat
s'isfogu subra a unu puddhedru suende dae sa mama.
-"Tira Toč!!!"-"Ispinghe
Ai!!". In d'unu e in tantu che fimus sutta in badde in mesu a sos chercos
ei sos elighes chi pariant cristianos parados pro ti occhire.
![]() |
![]() |
![]() |
Una alzada de oju ei s'animale che fit impaladu subra a un alvurita de
ozastru, e gai cun sa mantessi lesthresa ipojoladu. Su busamine aintro e unu saccu ei sa coratella appena samunada cun paga
abba che fineit in sa graiglia, s'ateru illadadu, sa peta polstha a palsthe dae sos
ossos. Peri istantu, attricia isfultos finzta s'ossu, ma a matta piena, attundu
de sa fogulaija cun d'unu fogu de ifferru, nos asciuttaimus sa roba addossu
ancora cun su coro batti batti in bula che lepere in saccheddu. S'incrasa tantos
amigos benzeint chie a fagher linna chie a presthare agiudu chie solamente in
imbesitta. Su notte aijat fattu
abba meda ei sa die fit mezana, sempere moddhinende a isfrunzadas. Duncas non si
podiat trobagliare e in d'unu e in tantu a fora su sonu ei sa graiglia subra a
sa braja de coighina e chessa. Sa zente a leare fogu non bi ponet nuddha,
su pius diffitzile est' a nde l'isthudare. Cantos e sonos, boghes in re e murra
covacheint fintzas s'appeddhare de sos canes pro sa zente frimma in sa jaga.
-" E chie est custu furisteri?" - " So Giure, non azis aer
bidu unu puddhedru fuidu?"
- " Boh!!!e chie at bidu nuddha cun custha
temporada mala!".
Che passeit su tempus, sas die fattu a cabras ei su sero
imbacchiladas daeboi a drommire cun Toe e Bai sempere a pees dessa fogulaija e peta in
graiglia, chi a comintzu poi de calchi dije, prima de la cogher parijat chi esseret apidu unu fiagu
comente ei su loddhe mortu poi de duas dies. In beranu Toe e Bai fint boghende
pedra, Bai cun su masthelletto e Toe cun d'una grande matza pro ponner sas minas
a tremer sa rocca. A cando unu ipeisinzu e si presenta Giure a zigarru in bucca,
chi, ne maccu e ne sabiu s'affrontat a sos duos amigos nende chi si no li pagaijant su
puddhedru andaijat a quastheris a los denuntziare. Toe fit un omine
mannu meda, avatzudu e tottu pienu de pilos fintz'a tuju. Cun sa matza alszada a
chelu pariat ancora pius mannu. Si li girat addhainanti e li sesthat sa matza a
pinna e nare nendheli chi si l'aijat fattu un' atera accusa l'aijat interradu como e
tottu. A narrer chi Giure s'esseret assuconadu e pagu e nuddha. Si fit
tremende che foza e canna e che li esseit appena unu piulu:-"Non t'arrabies
Toe!!! abbaida si in busciacca giughes calchi bicculu de zigarru!!!".
A
ponner Giure in su fattu erettu fit isthada sa mama de s'aineddu, chi leende s'abbentu
de su sambene de su fizu ue fit isthadu ischannadu andhaiat in direscione de sas
domos ue isthaiant Toe e Bai. (m.u)
Le foto sono puramente casuali e non si riferiscono al fatto raccontato.